pa (2)

صافی کف پا

صافی کف پا وضعیتی است که قوس طولی پا افتادگی پیدا کرده یا صاف شده باشد. در این شرایط هنگام ایستادن، راه رفتن و هر فعالیت دیگری که مستلزم تحمل وزن باشد،  کل کف پا  در تماس با زمین قرار می­گیرد.

pa (3)

علت

پای بسیاری از کودکان صاف به نظر می­رسد که البته کاملاً طبیعی است. هنگامی که کودک شروع می­کند روی پاهایش راه برود، هنوز مفاصل پایش کامل نشده و بیش از حد متحرک است. درست در این زمان است که صافی کف پای کودک بارز شده و والدین متوجه این مسئله غیر طبیعی در پای کودک خود می­شوند. در بیشتر موارد، به موازات رشد کودک این بد شکلی اصلاح شده و قوس پا شکل می­گیرد. بازی­ها و فعالیت­هایی که کودک در خلال رشد انجام می­دهد در واقع تمرینات مورد نیاز برای رشد طبیعی عضلات، تاندون­ها، رباط­ها و استخوان­های پا می­باشد. با این وجود،  در برخی موارد قوس پا شکل نگرفته و در دوران نوجوانی کف پا صاف می­باشد. صافی کف پا اغلب بصورت ارثی در خانواده­ها پدید می­آید. گاهی اوقات نیز صافی کف پا بصورت اکتسابی و در سنین بزرگسالی ایجاد می­شود. یعنی این مشکل مادرزادی نبوده و در طی آسیب به یکی از بافت­های پا بوجود می­آید. صافی کف پای اکتسابی، همواره همراه با اختلال در عملکرد تاندون پشتی پا (تاندون آشیل) می­باشد. عوامل متعددی از جمله دیابت، فشار خون بالا، آرتریت روماتوئید (روماتیسم) و مصرف طولانی مدت داروهای استروئیدی (کورتون) می­توانند سبب از دست رفتن کشش طبیعی این تاندون شده و از این طریق ساختار و عملکرد طبیعی مچ و پا را مختل ­نمایند. چاقی نیز می­تواند دلیلی برای این مشکل باشد.

علائم

صافی کفی پای مادرزادی می­تواند به دو صورت انعطاف پذیر و سخت بروز کند. در صورت انعطاف پذیر بودن صافی کف پا، در حالت نشسته قوس پا ظاهر شده و در حالت ایستاده و یا هر شرایطی که پا متحمل وزن بدن باشد، قوس آن ناپدید می­گردد. گاهی اوقات چه در حالت نشسته و چه در وضعیت ایستاده قوسی در پا دیده نشود. این صافی کف پا از نوع سخت بوده و می­تواند دردناک باشد. در شرایطی که صافی کف پا انعطاف پذیر باشد، ممکن است هیچ علائمی بروز نکند. فقط ممکن است درآوردن کفش کمی مشکل­تر از بچه­های عادی انجام شود ولی با این وجود جایی برای نگرانی وجود نداشته باشد. در موارد متوسط تا شدید، ممکن است بیمار اظهار خستگی و یا پیدایش زخم پس از ایستادن طولانی مدت ­کند. در موارد بسیار شدید ممکن است در محل تماس پا با سطح زمین کالوس (پینه) ایجاد شود. در موارد نادر، بدشکلی صافی کف پا با افزایش سن بدتر شده و می­تواند منجر به مشکلاتی مثل قوزک شست، پیچش زانو و ران و یا انحراف زانوها به داخل (پا ضربدری) گردد. در صورتیکه صافی کف پا به صورت اکتسابی ایجاد شود، درد و التهاب قابل توجهی در لبه داخلی پا، درست در محل عبور تاندون پشتی پا از پاشنه به شست، احساس می­شود.

درمان غير جراحي

صافی کف پا در کودکان اگر خفیف باشد نیاز به درمان ندارد به ویژه اگر انعطاف پذیر هم باشد. در بسیاری از موارد به موازات رشد کودک، صافی کفی نیز اصلاح می­گردد. باید کودک را تشویق کنیم در شرایطی که امنیت کافی وجود دارد، پا برهنه راه برود. وقتی سن کودک بالاتر برود و حتی در سنین بزرگسالی اصلاحات داخلی کفش و نیز استفاده از کفی­های طبی خستگی و ناراحتی پاها را تقلیل می­دهد. مشخصات کفش مورد استفاده برای این افراد بسیار حائز اهمیت می­باشد. کفش باید دارای قوس طولی بوده و اطراف پاشنه تا محدوده قوزک­ها را در برگیرد.

از طرفی کف کفش بایستی از انعطاف پذیری کافی برخوردار باشد. حمایت قوس پا باعث کاهش فشار روی تاندون پشتی پا می­شود. در صورت استفاده از کفی طبی باید در نظر داشت که شماره کفش حداقل یک سایز بزرگتر باشد. برای جلوگیری از بروز مشکل باید پس از تهیه کفی اقدام به خرید کفش مناسب نمود. نکته حائز اهمیت در درمان صافی کف پا این است که استفاده از کفی و کفش طبی هیچ اصلاح ساختاری در پا ایجاد نمی­کند. در واقع اینها وسایلی برای انطباق بهتر کفش با پا و حمایت از ساختار پا در جهت اصلاح راستای آن می­باشند. اصلاح ساختار پا می­تواند فشار را از روی بافت نرم،برداشته، خستگی را کاسته و مدل ایستادن و راه رفتن را بهبود بخشد. ضمن اینکه عدم استفاده از کفی و کفش طبی مناسب سبب می­شود فشارهای وارده بر مفصل و ساختارهای پا به مفصل بالاتر مثل زانو و ستون فقرات انتقال یافته و آنها را دچار فرسایش زودرس نماید. همراه با کاربرد این وسایل طبی، انجام تمریناتی برای کشش تاندن پشتی پا نیز توصیه می­گردد. در مورد صافی کف پای اکتسابی، به دلیل وجود درد و التهاب، مصرف داروهای ضد التهاب نیز توصیه می­شود. در صورت شدید بودن علائم، استفاده از بریس­ها و ارتزهایی که وزن را از پا کاهش می­دهند می­تواند کمک کننده باشد. این وسایل به مچ و پا استراحت داده، از آن حمایت نموده و در عین حال به این ناحیه ثبات می­بخشد.

pa (1)

درمان جراحی

در مورد صافی کف پای مادرزادی، در صورتیکه تاندون پشت پا دچار کوتاهی شده باشد، یک برنامه تمرین کششی یا گچ گیری­های متناوب میتواند به کاهش فشار وارد بر استخوان پاشنه کمک کرده و درد را تا حد زیادی تسکین دهد. کف پای صاف بسیار شدید (اتصال بین استخوان­های پا) در بسیاری از موارد بخصوص وقتی همراه با درد و ناتوانی باشد، از طریق جراحی اصلاح می­گردد. جراحی بهتر است در دهه اول زندگی، قبل از بلوغ استخوانی انجام شود. هدف از جراحی در این کودکان تسکین درد و ثبات مفصلی است. پس از جراحی بایستی پا تا مدتی در گچ بیحرکت نگهداشته شده و به دنبال آن تمرینات توانبخشی به منظور بازگرداندن قدرت فرد صورت گیرد. در برخی موارد به همراه رشد کودک بیش از یک عمل جراحی لازم می­شود.

در مورد صافی کف پای اکتسابی، وقتی درمان­های غیر جراحی در کنترل علائم مؤثر نیود، باید اقدام به جراحی نمود. هدف از جراحی در این موارد اصلاح راستای پا و در عین حال حفظ انعطاف پذیری پا است. پس از جراحی به مدت 6 هفته لازم است پا در گچ یا بریس بیحرکت نگداشته شود. طی این مدت نباید روی پا وزن انداخته شود. برای انداختن تریجی وزن روی پا، یک دوره فیزیوتراپی و گاهی اوقات یک اسپلینت لازم می­شود. دوره بهبودی کامل به مرور و طی یک مدت 4 تا 6 ماهه صورت می­گیرد. در خلال این مدت برنامه تمرینی پیشرفت نموده و اسپلینت مچ پا با یک کفی یا کفش طبی مناسب جایگزین می­گردد. در مواردی که عمل جراحی به شیوه اتصال استخوانی (فیوژن) صورت گرفته ممکن است پس از جراحی پا از انعطاف پذیری کافی برخوردار نبوده و سخت باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *